Geografia 05.11.2022

57

Geologiczna przeszłość Polski.

Polska ma bardzo skomplikowaną budowę geologiczną. Powierzchnia Polski została ukształtowana zarówno przez procesy zachodzące wewnątrz ziemi (ruchy płyt tektonicznych oraz nieistniejące już zjawiska wulkaniczne) jak i zewnętrzne – zlodowacenia oraz erozja skał.

W epoce plejstocenu na obszar Polski 3-krotnie*  naszedł lądolód. Jego przesuwanie się, “postój” oraz topnienie spowodowało, że materiał skalny zbierany przez lodowiec ulegał transportowi a następnie akumulacji. W wyniku tego, powstała tzw glacjalna (czyli polodowcowa) forma terenu.

Do najważniejszych polodowcowych form terenu w Polsce należą:
1. Morena czołowa – rodzaj wzgórza powstający u czoła lodowca (zdj w podręczniku str 22) – najważniejsze wzgórza morenowe  to
-Wieżyca
– Dylewska Góra
– Szeska Góra
2. Jeziora polodowcowe.**
Dzielimy je na morenowe np Mamry, Śniardwy, Niegocin,
oraz rynnowe – znajdujące się w wyżłobionych przez lodowiec zagłębieniach zwanych “rynnami” np. Jezioro Mikołajskie, Nidzkie, Gopło
3. Pradoliny – Są do głębokie doliny ukształtowane przez ogromne ilości płynącej wody z topniejącego lodowca. Obecnie niektóre rzeki np Wisła, Warta czy Odra płyną właśnie fragmentami tych dolin.

Do jezior polodowcowych zaliczmy również te w Tatrach zwane stawami np Morskie Oko, Wielki Staw czy Czarny Staw ale wiedza na temat tego jak powstały na razie nas nie obowiązuje 🙂

Dariusz Iwanski