26.01.2019 Wojny z Krzyżakami

145

Krzyżacy to zakon rycerski, który został sprowadzony na ziemie polskie w roku 1226 przez Konrada Mazowieckiego. Mieli pomóc w walce z pogańskimi Prusami. Zadanie wykonali, ale z ziem które zajęli wcale nie zamierzali się wynieść. Na ziemiach dawnych Prusów zaczęli organizować państwo, które dzięki dobrej organizacji, szybko się rozrastało. Terytorium postanowili powiększyć m.in. kosztem Polski, której za czasów Kazimierza Wielkiego, odebrali Pomorze. Zapragnęli podporządkować sobie również Żmudź, dzięki czemu mogliby połączyć się z Inflatami, które również należało do nich.  Na drodze ich zakusów stanęła jednak unia polsko-litewska zawarta w Krewie w 1385 roku. Dzięki niej Litwa przyjęła chrzest i właściwie nie było już podstaw do najeżdżania na ten kraj. Krzyżacy zaczęli więc rozpowszechniać nieprawdziwe hasła o “fałszywych chrześcijanach” i zyskali w tej propagandzie poparcie rycerstwa zachodniego. W końcu w roku 1409 najechali Żmudź. Jednak mieszkańcy Żmudzi zbuntowali się przeciwko krzyżakom, a bunt ten poparł książę litewki Witold, a wraz z nim Władysław Jagiełło król Polski. Doszło do wojny, podczas której stoczono jedną z największych bitew w średniowiecznej Europie. 15 lipca 1410 na polach Grunwaldu spotkali się naprzeciwko siebie dwie siły: krzyżacka (wsparta przez zachodnie rycerstwo) i polsko-litewska (wspierana m.in. przez armie ruskie i tatarskie). Zwyciężyła strona polsko-litewska. Zwycięstwa tego jednak nie wykorzystano w pełni, ponieważ niezdobyty pozostał Malbork. W związku z tym w 1411 roku podpisano pierwszy pokój toruński. Prestiż i siła państwa krzyżackiego podupadły. Polska na stałe odzyskała ziemię dobrzyńską, a Krzyżacy stracili Żmudź (przynajmniej na okres życia Witolda i Jagiełły).

Żeby się podnieść po tej wojnie, Krzyżacy zaczęli nakładać na swych poddanych coraz większe podatki. Nie spodobało się to Związkowi Pruskiemu, który zbuntował się i zwrócił się do króla polskiego z prośbą o wcielenie ich ziem do Królestwa Polskiego. Akt inkorporacji, czyli wcielenia Prus, stał się bezpośrednią przyczyną wybuchu kolejnej wojny z Zakonem Krzyżackim. Wojna trzynastoletnia trwała od 1454 do 1466 roku, kiedy to podpisano drugi pokój toruński. Był on bardzo korzystny dla Polski. Na jego mocy Królestwo Polskie odzyskało: Pomorze Gdańskie, ziemię chełmińską, ziemię michałowską. Do Polski włączono również m.in. Warmię, Malbork i Elbląg. Prusy Zakonne stały się lennikiem Polski. Nastąpił złoty wiek dla Królestwa Polskiego.

 

Klasa IVa, ze względu na alarm przeciwpożarowy, który zakłócił lekcję, mają zapoznać się z całym rozdziałem z podręcznika- Wojny z Krzyżakami (s. 81-84) i jako pracę domową wymienić i zapisać skutki wojen z Krzyżakami.

Klasa IVb- praca domowa: wymienić i zapisać skutki wojen z Krzyżakami.